Medikal lazer dalga boyları: 810–1940 nm ne işe yarar?

Endovenöz lazer, yetmezlikli yüzeyel toplardamarı damar içinden verilen ısıyla kapatır. Cihazın dalga boyu (nanometre, nm), enerjinin dokuda nerede ısıya dönüşeceğini belirler. Bu yazı; piyasada kullanılan başlıca dalga boylarını, neyi tedavi ettiklerini ve seçimde nelere bakıldığını özetler.

Medikal lazer dalga boyları: 810–1940 nm şeridi
Hemoglobin ağırlıklı kısa dalga boyları ile su ağırlıklı uzun dalga boyları.

Ne tedavi eder?

Bu yazının odağı endovenöz lazer ablasyon (EVLA)’dır: büyük ve küçük safen ven gibi yüzeyel toplardamarlarda geri kaçış (reflü) ve buna bağlı varis / kronik toplardamar hastalığı. Amaç, yetmezlikli damarı cerrahi sıyırma yerine damar içinden kontrollü ısıyla kapatmaktır.

Aynı diyot lazer platformları, uygun fiber ile lazer hemoroidoplasti, lipoliz ve cilt uygulamalarında da kullanılır (sıkça 980 ve 1470 nm).

Neye bakılır?

  • Dalga boyu (nm) — hedef madde: hemoglobin mi, su mu?
  • Güç (watt) ve enerji yoğunluğu (J/cm, LEED) — damar boyunca verilen ısı dozu
  • Fiber ucu — düz (bare), ceketli veya radyal; enerji dağılımı değişir
  • Damar çapı ve duvar kalınlığı — doz ve geri çekme hızı buna göre ayarlanır
  • Ultrason rehberliği ve tümesan anestezi — işlem güvenliğinin parçasıdır
980, 1470 ve 1940 nm ve suda emilim
Dalga boyu arttıkça suda emilim yükselir.

Dalga boyu ne işimize yarar?

Kısa dalga boylarında (yaklaşık 810–1064 nm) hemoglobin emilimi öne çıkar; ısı daha çok damar içi kan üzerinden oluşur, dokuya nüfuz daha derindir. Uzun dalga boylarında (yaklaşık 1320 nm ve üzeri) su emilimi baskındır; enerji fiber ucuna daha yakın ısıya dönüşür, aynı kapanma için genelde daha düşük güç / enerji konuşulur. Erken dönem ağrı ve morarma profili de bu seçimle ilişkilidir.

Kısa ve uzun dalga boyunda damar kesitinde ısı yayılımı
Uzun dalga boyunda ısı damar duvarına daha yakın kalır.

Piyasadaki başlıca dalga boyları

Aşağıdaki liste endovenöz (ve aynı platformda sık görülen) ticari sistemlerde geçen değerlerdir. Marka / model yerine fizik ve klinik kullanım özeti verilmiştir.

Hemoglobin ağırlıklı (kısa)

  • 810 nm — Erken dönem EVLA dalga boylarından. Hemoglobin emilimi yüksek; tarihsel referans noktası.
  • 940 nm — Hemoglobin hedefi; Avrupa’da uzun süre yaygın diyot EVLA seçeneklerinden.
  • 980 nm — Hâlâ sık karşılaşılan kısa dalga boyu. Varis EVLA’sında kullanılır; proktoloji (ör. hemoroid lazeri) platformlarında da yer alır. 1470 nm ile karşılaştırıldığında genelde daha yüksek enerji ve daha fazla erken dönem yakınma bildirilmiştir.
  • 1064 nm — Nd:YAG bandı. Hemoglobin / doku emilimi dengesi; EVLA ve bazı cerrahi uygulamalarda geçer.

Su ağırlıklı (uzun)

  • 1320 nm — Su emilimine geçiş bandı. Daha düşük enerji yoğunluklarıyla yüksek kapanma oranları bildirilmiştir.
  • 1470 nm — Günümüzde birçok merkezde EVLA’nın standart diyot dalga boyu. Suda güçlü emilim; radyal fiber ile birlikte sık tercih edilir. Proktoloji (LHP vb.) için de yaygın.
  • 1500 / 1510 nm — 1470 ailesine yakın su emilimli diyotlar; literatürde benzer mantıkla geçer.
  • 1920 / 1940 / 1950 nm — Suda emilim daha da yüksek. Fiber ucuna çok yakın ısı; ince duvarlı damarlarda düşük güç tartışılır. Safen gibi kalın duvarlı damarlarda 1470 nm ile klinik fark her zaman net değildir; uzun dönem kapanma ve kullanılan güç birlikte okunmalıdır.

Kısa özet tablo

  • 810–1064 nm — Hedef ağırlık: hemoglobin · Tedavi: EVLA (varis / reflü) · Gözetim: daha derin yayılım, genelde daha yüksek doz
  • 1320–1510 nm — Hedef ağırlık: su · Tedavi: EVLA (standart güncel pratik 1470) · Gözetim: duvara yakın ısı, düşük–orta LEED
  • 1920–1950 nm — Hedef ağırlık: su (daha yüksek) · Tedavi: EVLA · Gözetim: çok lokal ısı, güç / duvar kalınlığı dengesi

Ürün kapsamı ve teknik bilgilendirme için medikal lazer sayfamıza bakabilirsiniz. Hasta bilgilendirmesi için Dr. Kadir Çeviker’in varis yazısı yararlıdır.

Kaynaklar

  1. van den Bos RR, et al. Endovenous laser ablation (EVLA): mechanisms and modeling. Lasers Med Sci. 2014. DOI: 10.1007/s10103-013-1480-5 · PubMed 24220848
  2. Doğancı S, Demirkılıç U. 980 nm bare-tip vs 1470 nm radial fibre. Eur J Vasc Endovasc Surg. 2010. DOI: 10.1016/j.ejvs.2010.04.006 · PubMed 20547079
  3. Cowpland CA, Cleese AL, Whiteley MS. Optimal linear endovenous energy density for EVLA — clinical evidence review. Phlebology. 2017. DOI: 10.1177/0268355516648067 · PubMed 27207444
  4. Keo HH, et al. 1940-nm water-specific wavelength for saphenous ablation. J Vasc Surg Cases Innov Tech. 2023. DOI: 10.1016/j.jvscit.2023.101125 · PubMed 37334164
  5. Whiteley MS. EVLA 1470 nm vs 1940 nm — comparison. PubMed 35415834
  6. VascularVita — Medikal lazer

← Tüm yazılar

WhatsApp