Longevity programı
Yaşlanma basamakları
Birey taranır, tek bir basamağa atanır; basamağa göre destek veya tedavi planı hazırlanır. Bu sayfa tanı koymaz.
Akış
Her değerlendirmede izlenen sıra
Adımlar sırayla tamamlanır. Basamak ve tarama sonucu netleşmeden ürün veya tedavi önerisi yapılmaz. Damar, diğer organ sistemleriyle aynı düzeyde değerlendirilir; programın merkezinde yer almaz.
- Hedef — yaşlanma karşıtlığı: işlevi ve rezervi korumak (sağlıklı yaşam süresi / healthspan).
- Tarama — Dünya Sağlık Örgütü ICOPE çerçevesinde beş alan sorulur: hareket ve denge (locomotion), enerji (vitality), biliş, ruhsal durum, duyu.
- Basamak — yanıtlara göre kişi A–F arasında tek bir basamağa atanır. Birden fazla bulgu varsa en ağır eşik geçerlidir.
- Sistem yönü — C basamağı ve üzerinde, gerilemenin hangi organ sistemleriyle ilişkili olduğu birlikte okunur.
- Plan — tespit edilen ihtiyaçlara göre destek ve gerekirse tedavi planlanır. Ürün ve hizmet yalnızca klinik gerekçe varsa devreye alınır.
- İzlem — üç ile on iki ay arasında aynı form ve aynı sınıflandırma kuralıyla tekrar değerlendirme yapılır.
Basamaklar
A’dan F’ye ne anlama gelir
Her basamak, tarama sonucuna göre kişinin bugünkü durumunu ve bir sonraki değerlendirme aralığını tanımlar. B basamağı, henüz kırılganlık tanımına ulaşmadan görülen hafif bulgular içindir.
Koruma
Günlük işlev korunuyor; beş alanda belirgin gerileme yok. Yaşam tarzı ve periyodik kontrol önerilir. Sonraki değerlendirme: yaklaşık on iki ay veya yeni bir yakınma.
Erken bulgu
Tek bir alanda hafif gerileme veya Fried skorunda bir–iki madde. Kırılganlık tanımı henüz yok. Erken destek ve hekim izlemi önerilir. Sonraki değerlendirme: altı–on iki ay.
Birden fazla alanda gerileme
İki veya daha fazla alanda hafif bulgu. Hedefe yönelik destek planlanır; hangi organ sistemlerinin öne çıktığı ayrıca değerlendirilir. Sonraki değerlendirme: yaklaşık altı ay.
Belirgin kapasite kaybı
En az bir alanda belirgin gerileme; kırılganlık eşiği henüz aşılmamış. Tedavi ve destek birlikte planlanır. Sonraki değerlendirme: üç–altı ay.
Kırılganlık
Fried skorunda üç veya daha fazla madde. Yoğun, çok disiplinli izlem gerekir. Sonraki değerlendirme: üç–altı ay.
Günlük işlevde yardım
Kişisel bakım veya günlük aktivitelerde yardım gerekiyor (ADL). Rehabilitasyon, çevre düzenlemesi ve bakım planı öne çıkar. Sonraki değerlendirme: üç ay veya klinik gereklilik.
Sistem yönü
C basamağı ve üzeri: hangi sistemler etkileniyor
Gerileme yalnızca bir organda görünmez; metabolizma, bağışıklık, kas–iskelet, sinir, böbrek, akciğer, damar ve doku aynı listede değerlendirilir. Kişide bir, birkaç veya hiçbiri öne çıkabilir. Bu liste basamağı değiştirmez; destek ve tedavi planında hangi alanların öncelik alacağını belirler.
- Metabolizma / endokrin
- Bağışıklık / yangı
- Kas / iskelet
- Sinir / biliş / uyku
- Böbrek / akciğer
- Damar
- Doku / yara
Form ve basamak ataması için birey değerlendirme sayfasına gidin. Bilimsel çerçeve: uzun ve sağlıklı yaşam. İlgili yazılar: ICOPE ve içsel kapasite, kırılganlık ve erken bulgu, sağlıklı yaşam süresi (healthspan).
Değerlendirme
Programdaki sınıflandırma kuralıyla aynı formu doldurup sonucu yazdırabilirsiniz.